بهداشت کودکان و نوجوانان| قلب چگونه کار می کند |
 |
 |
 |
|
در روز چقدر درباره قلب می شنوید یا می بینید؟ شکلاتهایی به شکل قلب! قلبی که تیر خورده! قلبی که شکسته! شما هر جا درباره قلب حرفهای تازه می شنوید. قدیم مردم فکر می کردند که قلب آنها مرکز احساسات است. این شاید به خاطر آن بود که وقتی می ترسیدند یا هیجان زده می شدند ، قلبشان تند تند می طپید . ضربانشان بالا می رفت . امروزه می دانیم که مرکز احساسات در مغز است و مغز به قلب فرمان می دهد که تند یا کند بطپد . واقعاً قلب چه کار می کند ؟ قلب شما واقعاً یک ماهیچه ( عضله ) است که در سمت چپ سینه قرار گرفته است . بزرگی قلب تقریباً به اندازه مشت شماست . در بدن شما ماهیچه های زیادی وجود دارد . در بازوها ، پاها ، در پشت و ... اما ماهیچه قلب ، یک ماهیچه خاص است . چون وظیفه و عملکرد آن خاص است . قلب خون را به همه جای بدن شما می فرستد و خون ، در واقع غذا و اکسیژن را به همه سلولهای بدن می رساند . قلب مانند یک پمپ مکانیکی( تلمبه )کار می کند . اما گویی دو پمپ در یک جعبه قرار گرفته اند . سمت راست قلب ، خون را از همه جای بدن گرفته و به داخل ریه ها پمپ می کند تا آنجا با اکسیژن ترکیب شده و تازه شود و سمت چپ قلب ، خون تازه را از ریه ها تحویل گرفته و از طریق شریانها به تمام بدن پمپ می کند .
ضربان قلب چه کار انجام می دهد ؟ قبل از هر ضربان ، قلب با خون پر می شود . سپس قلب ، منقبض یا فشرده می شود و خون را به داخل بدن پمپ می کند . برای درک بهتر می توانید مشت خود را باز و بسته کنید . عمل قلب شبیه به آن است . این کار را قلب در تمام مدت زندگی انجام میدهد . قلب از چه قسمتهایی تشکیل شده است ؟ قلب به طور کلی از چهار حفره تشکیل شده است . در هر طرف چپ و راست قلب ، دو عدد از آنها قرار گرفته است . حفره های بالایی را دهلیز و حفره های پایینی را بطن می گویند . معمولاً خونی که از طریق ریه ها و از بدن وارد قلب می شود ، درحفره های بالایی ، یا همان دهلیزها جمع می شوند و خونی که به ریه ها و بدن بر میگردد ، در حفره های پایینی ، یا همان بطن ها جمع می شود . بنابراین قلب دارای بطن راست و بطن چپ و دهلیز راست و دهلیز چپ می باشد . در وسط قلب یک دیواره (septum) قرار دارد که در حقیقت قسمت راست و چپ قلب را از هم جدا می کند .
هر دهلیز و بطن مانند یک تیم با هم کار می کنند . یعنی اول یک دهلیز پر از خون می شود و سپس آن خون را به داخل بطن مربوط به خود می فرستد . سپس بطن منقبض شده و خون را به بیرون از قلب پمپ می کند . هربار که بطن در حال انقباض است ، دهلیز در حال پر شدن و انبساط است . بنابراین بطن راست با دهلیز راست و بطن چپ با دهلیز چپ مانند یک الاکلنگ کار می کنند . هر قلب دارای چهار دریچه است و به کمک این دریچه ها ( شیرها ) مسیر خون را مشخص می کند . دو عدد از این دریچه ها خون را از دهلیز ها به داخل بطن ها و دو عدد دیگر همیشه خون را به بیرون از قلب هدایت می کنند . این دریچه ها خون را همیشه به سمت جلو سوق می دهند و جریان به صورت برگشتی وجود ندارد . آنها باز می شوند تا خون به جلو برود و قبل از برگشت خون ، بسته می شوند و اجازه برگشت خون را نمی دهند . گردش خون عامل اصلی زنده ماندن موجودات است . خون از طریق سرخرگ ها و سیاه رگ ها در سرتاسر بدن جاری می شود . خون تازه از طریق سرخرگ ها به اندم ها میرسد و خون عاری از اکسیژن از طریق سیاه رگ ها به قلب و از آنجا به ریه ها باز می گردد . جریان خون میان قلب و ریه و کل اندام را ، گردش خون می نامند . سمت چپ قلب ، خون تازه را به بدن میفرستد و سمت راست آن خون عاری از اکسیژن را به داخل شش ها می فرستد تا با اکسیژن تازه ترکیب شود . صدای تیک تاک قلب شما ، گویای این فعالیت دائمی است که زندگی شما را تضمین می کند . شما می توانید با نبض خود از طریق مچ دست یا جاهای دیگر بدن ، تعداد این تیک تاک ها را بشمارید . تعداد ضربان قلب در یک دقیقه وقتی که استراحت می کنید بین 70 تا 100 عدد باید باشد . وقتی شروع می کنید به دویدن یا یک فعالیت بدنی دیگر ، ضربان قلب شما تندتر می شود . زیرا باید اکسیژن بیشتری را به اندام های شما برساند . شما می توانید با رعایت نکات زیر ، قلب شاداب تری داشته باشید : - به یاد داشته باشید که قلب یک ماهیچه است . اگر می خواهید ماهیچه قوی داشته باشید باید ورزش کنید: حداقل روزانه 30 دقیقه ! گرچه برای قلب بسیار جوان شما ، یک ساعت ورزش ، اثر بهتری دارد . - غذای سالم بخورید . یعنی چربی و اسیدهای اشباع شده کمی داشته باشد . - روزانه از غذاهای فیبر دار ، میوه جات و سبزیجات مرتب بخورید . - از نوشیدن نوشابه ها و نوشیدنیهای حاوی قند و شکر پرهیز کنید . - دخانیات مصرف نکنید . نه به صورت تفریحی و نه جدی ، هرگز !
|
