تعریف بیماری هپاتیت C چیست ؟
با توجه به مشابه بودن عوارض و نشانه های انواع مختلف هپاتیت ، نمی توان به تنهایی و بر اساس علائم ، شرح حال و عوامل خطرساز رایج  ، این بیماری را تعریف کرد . اما بر اساس یک سری آزمایشهای سرولوژی تشخیص آن امکان پذیر است .

تعریف بیماری مزمن هپاتیت C چیست ؟
نتایج آزمایش ها باید با علل اتیولوژیک etiologic  ، همخوانی داشته باشد . برای بررسی بیشتر آزمایش های خاص سرولوژی ، می توانید به عنوان زیر در پایگاه http://www.cdc.gov  مراجعه کنید :

Hepatitis C virus Infection, Past or Present               http://www.cdc.gov/ncphi/disss/nndss/casedef/hepatitisccurrent.htm

همچنین برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بهبودی بیماری هپاتیت و مدیریت آن به نشانی زیر مراجعه کنید :

http://www.cdc.gov/hepatitis/SurveillanceGuidelines.htm

تا سال 2007 میزان مبتلایان به هپاتیت C در آمریکا ، 849 مورد شناسایی شده اند. اما تعداد واقعی آنها حدود 17000 نفر تخمین زده می شود . افرادی که به HCV آلوده می شوند ، در اوایل معمولاً بدون علامت هستند و بنابراین به ندرت در آمارها گنجانده می شوند . در آمریکا تقریباً 2/3 میلیون نفر به هپاتیت C آلوده هستند که این بیماری در آنها به صورت مزمن در آمده است . بیشتر افراد آلوده ، متولدین 1945 تا 1965 هستند . این افراد در سالهای 1970 تا 1980 که نرخ آلودگی بسیار بالا بود احتمالاً به HCV آلوده شده اند .

چه کسانی از ناحیه HCV ، بیشتر در خطر هستند ؟
افراد واقع در گروههای زیر را خطر بیشتری از جانب HCV تهدید می کند :

- کسانی که در گذشته های دور و نزدیک تزریقات مواد ، داشته اند .

- دریافت کنندگان واحدهای خونی که قبل از 1987 تولید شده اند .

- بیماران دیالیزی

- شاغلین خانه های بهداشت که در آنجا با کسانی که HCV مثبت هستند ، در تماس باشند .

- افراد HIV مثبت

- نوزادانی که از مادران HCV مثبت تولد یافته اند .

آیا امکان دارد کسی پس از آلودگی به HCV ، ناگهانی و خود بخود از آلودگی پاک شود ؟
بله ، تقریباً 15 تا 25 درصد از افراد آلوده ، خودبخود پاک می شوند . دلیل علمی این امر هنوز ناشناخته است .

در چه میزان از بیماران ، HCV مزمن می شود ؟
در تقریباً 75 تا 85 درصد بیماران ، HCV مزمن می شود  .

چرا در بیشتر مبتلایان به HCV ، این بیماری به صورت مزمن می ماند ؟
بدن یک فرد آلوده در برابر آلودگی HCV واکنش مناسب را نشان می دهد . اما تکثیر ویروس در دوره آلودگی ، احتمال موثر بودن پاسخ بدن را کاهش می دهد . این امر ، پایداری این آلودگی را توضیح می دهد . 

اشخاص مبتلا به HCV به چه میزان در خطر مزمن شدن یا ابتلا به سرطان کبدی ، یا سیروز کبدی منجر به مرگ قرار دارند ؟

- در 75 تا 85 درصد موارد آلودگی HCV به صورت مزمن در می آید .

- در 60 تا 70 درصد موارد ، به صورت بیماری مزمن کبدی در می آید .

- در 5 تا 20 درصد موارد ،  پس از 20 تا 30 سال ، به صورت سیروز کبدی در می آید .

- در 1 تا 5 درصد موارد ، در اثر عوارض آلودگی به HCV ، بیماران فوت می کنند .

آیا بیماران بهبود یافته ، ممکن است به نوع جدید این ویروس مبتلا شوند ؟
بله ، آلودگی قبلی ، فرد را از ابتلا به ویروس با ژنوتیپ جدید مصون نمی کند . به همین دلیل ، افراد HCV مثبت در برابر ویروس های HCV جدید مصون نیستند و متأسفانه به همین دلیل پیشگیری خاصی برای این بیماری ، وجود ندارد .

آیا HCV دلیل رایج برای پیوند کبد می باشد ؟
بله ، آلودگی  به HCV مزمن ، امروزه یک عامل اصلی در پیوند کبد به شمار می رود .

چه میزان مرگ و میر به HCV ارتباط دارد ؟
معمولاً در آمریکا بین 8000 تا 10000 نفر هر ساله بر اثر آلودگی به HCV مزمن ، فوت می کنند .

آیا برای HCV  واکسن وجود دارد  ؟
خیر ، در حال حاضر هیچ واکسنی برای این ویروس ساخته نشده است و تحقیقات همچنان ادامه دارد .

علائم بیماری و راههای انتقال 

HCV چگونه انتقال می یابد ؟
هنوز مهمترین عامل ، انتقال از طریق تماس زخم ها و جراحتهای پوستی با خون های آلوده است از قبیل :

- تزریقات با آمپولهای آلوده

- دریافت فراورده های خونی آلوده یا اعضای پیوندی از افراد آلوده ( البته تا قبل از سال 1992 )

- آلودگی از طریق سرسوزنهای آلوده در مراکز بهداشتی و درمانی

- تولد از یک مادر HCV مثبت

HCV همچنین به طور متناوب از طریق زیر منتقل می گردد :

- رابطه جنسی با افراد HCV مثبت

- استفاده از وسایل مشترک مانند مسواک ، شانه ، لیوان و ... با فرد HCV مثبت

- سایر فعالیت های پزشکی در مراکز درمانی مانند انجانم درمانهای تهاجمی ، به عنوان مثال : رگ گیری از یک فرد HCV مثبت ، یا درمانهای رایج دندان پزشکی .

احتمال آلودگی ناشی از تزریق مواد چقدر است ؟
تحقیقات نشان می دهد که نزدیک به 1/2 افرادی که از تزریق مواد استفاده می کنند ، HCV مثبت هستند . این افراد بین 18 تا 30 سال سن دارند . در معتادان بزرگتر ، این احتمال به 70 تا 90 درصد میرسد . در سالهای 1970 تا 1980 استفاده از سرنگ مشترک بین معتادان بسیار رایج بود . در آن موقع نسبت به بیماری های ویروسی مانند هپاتیت و انتقال آنها دانش کمی در دسترس بود .

احتمال آلودگی از طریق دریافت فراورده های خونی چقدر است ؟
امروزه با توجه به غربالگری خون های دریافتی و انجام آزمایشهای متعدد ، این احتمال بسیار پایین آمده است . اما تا قبل از سال 1991 ، انتقال خون ، عامل اصلی شیوع آلودگی بود .

آیا HCV از طریق درمانهای پزشکی و دندان پزشکی منتقل می گردد ؟
بله ، امروزه با وجود بسیاری از اقدامات پیشگیرانه و رعایت موارد بهداشتی در حفظ وسایل ، احتمال انتقال HCV بسیار کاهش یافته است . با این حال هنوز احتمال انتقال وجود دارد . افراد شاغل در مراکز درمانی لازم است که تمرینات و آموزش های لازم را جهت کنترل وسایل مورد استفاده  و روشهای ضد عفونی کننده ،  به عمل آورند .

آیا HCV می تواند بین اعضای یک خانواده شیوع یابد ؟
بله ، این احتمال وجود دارد ، اما زیاد شایع نیست . شیوع HCV معمولاً از طریق تماس خون آلوده با زخم ها و جراحتهای پوستی اعضای خانواده است .

علائم و نشانه های HCV ( حاد ) چیستند ؟
افرادی که به تازگی آلوده شده اند ، معمولاً بدون علامت هستند یا علائم خفیف دارند . وقتی بیماری بروز کند دارای نشانه های زیر خواهد بود که معمولاً مشابه انواع دیگر هپاتیت هستند :

- تب

- بی اشتهایی

- خستگی

- تهوع

- استفراغ

- درد شکمی

- مدفوع به رنگ خاک رس در می آید .

- درد مفاصل

- زردی

- ادرار تیره رنگ

وضعیت چند درصد از اشخاص آلوده به HCV به وخامت می انجامد ؟
معمولاً بین 20 تا 30 درصد از افرادی که آلوده می شوند ، نشانه های شدید تری از استفراغ ، تهوع ، خستگی ، درد شکمی ، بی اشتهایی و ... را تجربه می کنند .

معمولاً چه مدت بعد از آلوده شدن ، علائم بروز می کنند ؟
معمولاً بین 4 تا 12 هفته ( متوسط 2 تا 24 هفته ) علائم بیماری بروز می کنند .

علائم بیماری HCV مزمن کدام ها هستند ؟
اکثر بیماران بدون علامت هستند . با این حال بسیاری از آنها ، نارسایی مزمن کبدی دارند . که این نارسایی ، می تواند درجات خفیف یا شدید داشته باشد . نارسایی کبدی در این بیماران معمولاً به آرامی زیاد می شود و سالها به طول می انجامد . در حقیقت افراد HCV مثبت به ندرت شناسایی می شوند .

راههای تشخیص HCV

چه کسانی باید آزمایش شوند ؟
آزمایش HCV برای همه کسانی که احتمال بیشتری برای ابتلا به این بیماری را دارند لازم است . این افراد شامل گروهای زیر می شوند :

- افرادی که هرگونه تزریق مواد غیر متعارف داشته اند ، حتی اگر در گذشته های دور بوده باشد .

- دریافت کننده های فرآورده های انعقاد خون تا قبل از 1987  .

- دریافت کنندگان خون و یا اعضای پیوندی تا قبل از 1992  .

- بیمارانی که به مدت طولانی دیالیز شده اند .  

- کسانی که در معرض آلودگی با سوزن های آلوده در مراکز درمانی قرار دارند .

- کسانی که خون یا عضو از فردی دریافت کرده اند که بعداً معلوم شده HCV مثبت بوده است .

- همه کسانی که HIV مثبت هستند .

- بیمارانی که نارسایی کبدی دارند ( آنزیمهای کبدی آنها طبیعی نیست ) .

- کودکانی که از مادر HCV مثبت متولد می شوند ( این کودکان نباید قبل از 18 ماهگی تحت آزمایش HCV قرار بگیرند ) .

چه آزمایشهایی ، آلودگی به HCV را مشخص می کند ؟
چند نوع آزمایش خون برای مشخص کردن آلودگی به HCV انجام میگیرد :

- آزمایش وجود آنتی بادی HCV شامل:  

1- Enzyme immunoassay (EIA)

2- Enhanced chemiluminescenee Immunoassay (CIA)

Recombinant immunoblot assay (RIBA) -

- آزمایشهای مربوط به وجود ویروس ( PCR )

- آزمایشات مربوط به تعیین تعداد ویروس ( HCV RNA PCR )  

آزمایشات گوناگون مربوط به HCV چگونه تفسیر می شوند ؟
جدول تفسیر انواع آزمایشهای مربوط به  HCV را می توانید در نشانی زیر پیدا کنید :

http://www.cdc.gov/hepatitis/HCV/PDFs/hcv_graph.pdf

آیا یک الگویی برای تشخیص HCV وجود دارد ؟
بله ، شما می توانید این الگو یا فلوچارت را در نشانی زیر پیدا کنید :

http://www.cdc.gov/hepatitis/HCV/PDFs/hcv_flow.pdf

چه مدت پس از آلودگی به HCV می توان ، آنتی بادی HCV را مشاهده کرد ؟
معمولاً بین 4 تا 10 هفته طول می کشد تا پس از آلودگی فرد به HCV ، آنتی HCV قابل مشاهده شود . پس از 6 ماه در 97 درصد موارد می توان آنتی HCV را مشاهده کرد .

چه مدت پس از آلودگی می توان HCV RNA را به وسیله PCR شناسایی کرد ؟
HCV RNA معمولاً در مدت 2 تا 3 هفته قابل مشاهده است .

تحت چه شرایطی معمولاً جواب آنتی HCV مثبت اشتباه است ؟
در کسانی که احتمال آلوده شدنشان پایین است ، اغلب آنتی HCV مثبت به اشتباهی گزارش می گردد . بنابراین مهم است که در این افراد ، آنتی HCV مثبت به کمک یک آزمایش تکمیلی دیگر مانند RIBA مورد تأیید قرار داد .

تحت چه شرایطی معمولاً جواب آنتی HCV منفی ، اشتباه است ؟
کسانی که به تازگی به HCV آلوده شده باشند ، معمولاً آزمایش آنتی HCV آنها منفی گزارش می شود . به علاوه کسانی که پاسخ سیستم ایمنی آنها روند آزمایش را مختل کند ، در این صورت آزمایش های تکمیلی مانند PCR برای HCV و RNA لازم است .

اولین قدم پس از تشخیص آنتی HCV مثبت چیست ؟  
سطح آنزیم ALT در خون باید اندازه گیری شود . اگر مقدار آن بالا رفته باشد ، نشانه تورم کبدی خواهد بود . بیمار باید فوراً از نظر نارسایی مزمن کبدی بررسی شده و در صورت نیاز ، درمان لازم را دریافت کند .

آیا کسی ممکن است با داشتن ALT طبیعی ، باز مبتلا به نارسایی مزمن کبدی باشد ؟
بله ، برای مبتلایان به HCV این امر ، امکان پذیر است . سطح ALT آنها نوسان می کند و گاهی در محدوده مقدار طبیعی خود ، باقی می ماند . سطح آنزیمها می تواند برای سالیان متمادی در حد طبیعی باقی بماند .

ادامه...