انرژی

نیازهای انرژی عبارت است از انرژی غذایی که برای رشد یا نگهداری بدن در یک فرد با سن ، جنس ، وزن ، قد و سطح فعالیت جسمی مشخص مورد نیاز می باشد. در کودکان و زنان باردار و شیرده نیازهای انرژی در ارتباط با سنتز بافت ها یا تولید شیر در میزان های مطابق با سلامت مناسب می باشد.

وزن بدن نمایانگر کفایت یا عدم کفایت انرژی است. بدن توانایی خاصی در تغییر مخلوط سوخت کربوهیدراتها، پروتئین ها و چربی ها برای تطبیق با نیازهای انرژی است.

اجزای مصرف انرژی

بدن انسان انرژی را به شکل انرژی پایه ، اثر گرمازایی غذا و گرمازایی ناشی از فعالیت مصرف می کند.

مصرف انرژی پایه را می توان بصورت حداقل مقدار انرژی مصرفی که سازگار با زندگی است تعریف کرد. مقدار انرژی صرف شده در 24 ساعت توسط یک فرد است که در استراحت جسمی (حالت دراز کش ) و ذهنی در محیط خنثی از نظر حرارتی قرار دارد که مانع از فعال شدن فرایندهای تولید گرما مانند لرزیدن می گردد.

عوامل موثر بر انرژی پایه شامل سن ، جنس، اندازه بدن ، ترکیب بدن ، وضعیت هورمونی ، حرارت، آب و هوا و دیگر عوامل دیگر می باشد.

شیر خواران در حال رشد ممکن است 15-12% انرژی حاصل از غذاهای دریافتی خود را به صورت بافت جدید ذخیره کنند. وقتی کودک بزرگ تر می شود ، نیاز کالری برای رشد به حدود 1% کل انرژی مورد نیاز کاهش می یابد.

افرادبا اندازه بدن بزرگ تر دارای میزان متابولیسم بالاتری در مقایسه با افراد با اندازه کوچک تر بدن هستند.با این وجود ، افراد قد بلند و لاغر متابولیسم بالاتری از افراد کوتاه قد و پهن دارند. ورزشکاران به علت بافت عضلانی بیشتر 5% متابولیسمک پایه بالاتری در مقایسه با افراد غیر ورزشکار دارند.

نسبت چربی به عضله در زنان بیشتر از مردان است ، بنابراین میزان متابولیسم در زنان 10-5% کمتراز مردان با وزن و قد یکسان است.

وضعیت هورمونی می تواند روی میزان متابولیسم تاثیر داشته باشد. در اختلالات هورمون تیروئید مانند کم کاری و پرکاری تیروئید، به ترتیب افزایش و کاهش مصرف انرژی صورت می گیرد.

تب سبب افزایش انرژی پایه می شود. به ازای هر درجه افزایش در حرارت بدن بیش از 37درجه ،حدود 13 % افزایش در میزان متابولیسم ایجاد می کند.

افرادی که در آب و هوای گرمسیری زندگی می کنند ، 20-5% انرژی پایه بیشتری نسبت به افرادی که در مناطق معتدل زندگی می کنند دارند.

استفاده از کافئین ، نیکوتین و الکل سبب تحریک میزان متابولیسم می شود . تحت شرایط استرس و بیماری بسته به شرایط بالینی ، مصرف انرژی ممکن است افزایش یا کاهش یابد . مصرف انرژی ممکن است در افراد چاق بیشتر باشد ولی در شرایط گرسنگی شدید یا رژیم گرفتن مزمن و در افراد با بی اشتهایی عصبی کاهش می یابد.

اثر گرمازایی غذا:

اثر گرمازایی غذا عبارت است از مصرف انرژی در ارتباط با مصرف ، هضم و جذب غذا . این مقدار حدود 10% کل انرژی را شامل می شود. اثر گرمازایی غذا به دو بخش اجباری و اختیاری (تطبیقی)تقسیم می شود . گرمازایی اجباری انرژی مورد نیاز جهت هضم ، جذب و متابولیسم مواد مغذی است که شامل ساخت و ذخیره پروتئین ، چربی و کربوهیدرات می باشد. گرمازایی اختیاری انرژی صرف شده اضافه بر گرمازایی اجباری است که تصور می شود ناشی از عدم کارایی متابولیکی سیستم باشد که با فعالیت اعصاب سمپاتیک تحریک شده است.

عوامل موثر براثر گرمازایی غذا :

گرمازایی غذا با ترکیب رژیم غذایی تغییر می کند. این اثر بعد از مصرف کربوهیدرات و پروتئین ذبیشتر از چربی است. چربی تنها با 4% اتلاف ، با کارایی زیادی متابولیزه می شود.در حالی که این اتلاف در مورد تبدیل کربوهیدرات به چربی برای ذخیره شدن 25% است.تصور می شود این عوامل به خصوصیات چاق کنندگی چربی کمک می کنند.

غذاهای ادویه دار سبب افزایش و طولانی شدن گرمازایی غذا می شوند.غذاهای حاوی فلفل و خردل سبب 33% افزایش معنی دار در میزان متابولیسم در مقایسه با غذاهاهی بدون ادویه می گردند و این اثر ممکن است برای بیش از 3 ساعت ادامه داشته باشد. کافئین، وچای های مختلف مانند چای سبز ممکن است سبب افزایش انرژی و اکسیداسیون چربی شوند.

گرمازایی ناشی از فعالیت بدنی :

گرمازایی ناشی از فعالیت بدنی،انرژی مصرف شده در ورزش می باشد. انرژی صرف شده در فعالیت های روزمره زندگی، گرمازایی ناشی از فعالیت های غیر ورزشی نامیده می شود.فعالیت جسمی متغیر ترین بخش انرژی کل مصرفی است که ممکن است از 100 کیلو کالری در روز در یک فرد با فعالیت نشستنی تا 3000 کیلو کالری در یک فرد خیلی فعال متغیر باشد.

اندازه گیری مصرف انرژی

کالری واحد استاندارد برای اندازه گیری انرژی می باشد که عبارت است از مقدار انرژی گرمایی مورد نیاز برای افزایش درجه حرارت 1 میلیلیتر آب 15 درجه سانتی گراد به اندازه 1 درجه سانتی گراد .

اندازه گیری انرژی در افراد به دو روش کالیمتری مستقیم و غیر مستقیم اندازه گیری می شود.

کالریمتری مستقیم مقدار حرارت تولید شده توسط فردی را که در داخل یک محفظه اتاق مانند قرار داده شده است اندازه گیری می کند.

کالریمتری غیر مستقیم روش رایج تر مورد استفاده  برای اندازه گیری انرژی مصرفی می باشد.اکسیژن مصرفی و دی اکسی کربن تولید شده توسط فرد در مدت زمان خاصی اندازه گیری می شود.

سردبیر بخش تغذیه مجله پزشکی مادر، سحر خودکار- کارشناس تغذیه
منبع : Krauses Food and the Nutrition Care Process .2012



پر بیننده ترین اخبار

  1. روز
  2. هفته
  3. ماه